Dieta wegetariańska w ciąży i podczas karmienia piersią

Tagi

, ,

Dieta wegetariańska w ciąży i podczas karmienia piersią

Podstawowe zasady odżywiania w ciąży i laktacji nie różnią się zbytnio od zasad zdrowego odżywiania. Dieta musi być różnorodna i w swoim składzie obejmować produkty żywnościowe ze wszystkich grup: produkty zbożowe, warzywa i owoce, mięso i ryby, mleko i jego przetwory, tłuszcze i cukry. Co jednak w przypadku kobiet stosujących dietę wegetariańską w ciąży?

Badania pokazują, że wegetarianizm jest szczególnie popularny wśród dziewcząt w okresie dorastania, które często mają bezkompromisowy stosunek do wyboru żywienia, jednak nie jest rzadki również pośród kobiet planujących i posiadających potomstwo.

Istnieje wiele odmian diety wegetariańskiej, m. in.:

  • Laktoowowegetraiańska, która dopuszcza spożycie nabiału i jaj;
  • Wegańska, wykluczająca wszystkie produkty pochodzenia zwierzęcego, a także nabiał;
  • Makrobiotyczna- zawierająca głównie ziarna, rośliny strączkowe i warzywa, a w mniejszym stopniu nasiona, owoce i orzechy.

Brakuje badań dotyczących wpływu diety wegetariańskiej na stan odżywienia młodych matek karmiących i ich dzieci. Istnieją natomiast badania pokazujące, że dieta wegetariańska jest uboga w witaminę B12, witaminę D, wapń, białko i jod.

Wegetarianki w ciąży i w czasie laktacji powinny mieć monitorowany stan odżywienia oraz zapotrzebowanie na witaminę D, witaminę B12, wapń, żelazo,długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe i białko. Zbyt niska podaż energii i składników odżywczych z diety może bowiem skutkować niedoborami, a także niedożywieniem. Konieczne mogą być wtedy pewne zmiany w diecie oraz dodatkowa suplementacja potrzebnych składników odżywczych.

Mięso i ryby są podstawowym źródłem białka w diecie, które jest podstawowym budulcem tkanek i narządów rozwijającego się dziecka. Mięso to także dostarczyciel żelaza, cynku oraz witamin z grupy B, natomiast ryby są źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych niezbędnych dla rozwoju siatkówki oka oraz mózgu niemowlęcia. Wegetarianki powinny je zastępować nasionami roślin strączkowych (soja, fasola, soczewica, ciecierzyca, groch), orzechami, pestkami dyni, pestkami słonecznika i innymi wysokobiałkowymi produktami, np. tofu. Należy także rozważyć suplementację kwasów DHA w dawce 400-600 mg na dobę (zalecane także kobietom nie będącym na diecie wegetariańskiej spożywającym zbyt mało ryb i owoców morza).

Dieta wegetariańska w ciąży i podczas karmienia piersią – wskazówki

Stosowanie diety wegetariańskiej przez kobiety w okresie ciąży i laktacji budzi wśród wielu specjalistów duże kontrowersje i spory. Istnieją jednak zalecenia, aby kobieta w ciąży lub karmiąca piersią stosująca dietę wegetariańską spożywała codziennie:

  • 1-2 porcji ciemnozielonych warzyw;
  • 4-5 porcji innych warzyw i owoców;
  • 3-4 porcje fasoli i produktów sojowych;
  • 6 lub więcej porcji produktów pełnoziarnistych i zbożowych;
  • 1-2 porcji orzechów, nasion i kiełków.

Bardzo dobrym pomysłem jest także objęcie opieką przez dietetyka, który odpowiednio zbilansuje dietę- także wegetariańską.

Zdrowa dieta wegetariańska nie stanowi problemu podczas ciąży!

Skąd się biorą kontrowersje dotyczące stosowania przez matki i kobiety w ciąży diet wegetariańskich? Głównie z ryzyka niewystarczającej podaży potrzebnych składników odżywczych, witamin i minerałów bardzo potrzebnych w tym delikatnym okresie- najważniejszym dla rozwoju dziecka. Mniejsza podaż energii z dietą często wiąże się z niedowagą i nieodpowiednimi przyrostami masy ciała w ciąży. Może to skutkować gorszym rozwojem łożyska, wadami rozwojowymi dziecka związanymi z niedoborami witamin i składników mineralnych, a także większym ryzykiem przedwczesnego porodu. Nieodpowiednia masa ciała matki może być przyczyną zaburzeń wzrastania masy ciała płodu objawiających się hipotrofią, niedoborem masy w stosunku do długości ciała dziecka; a także niedokrwistością, zbyt małym uwapnieniem kości i innymi patologiami u dziecka po porodzie, co ma duży związek ze zbyt szybkim wyczerpywaniem rezerw witamin i składników mineralnych. Dzieci matek niedożywionych częściej w przyszłości cierpią na choroby wchodzące w skład zespołu metabolicznego- nadciśnienie tętnicze, insulinooporność, cukrzyca typu 2, miażdżyca i dyslipidemie. Niedobory składników odżywczych w ciąży i podczas karmienia piersią nie pozostają bez wpływu na organizm matki, u której częściej dochodzi do rozwoju niedokrwistości oraz odwapnienia kości.

Ze względu na ryzyko niedoborów w diecie wegetariańskiej, częstym zjawiskiem jest, że na czas ciąży i laktacji wegetarianki nieco łagodzą zasady swojej diety, szczególnie dotyczy to kobiet stosujących bardziej restrykcyjne formy wegetarianizmu. Nie dotyczy to oczywiście wszystkich.

Decydując się na kontynuowanie diety wegetariańskiej w czasie ciąży i laktacji, należy pamiętać, aby monitorować stan odżywienia swojego, jak i płodu oraz pozostawać pod ścisłą opieką ginekologa, położnej i dietetyka.

avatar

mgr Marlena Roszkowska, położna

Ukończyła studia magisterskie na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Jej zawodowe zainteresowania to przede wszystkim neonatologia, porody domowe, położnictwo naturalne oraz społeczna i zawodowa pozycja położnych w Polsce. Obecnie pracuje w Klinicznym Oddziale Neonatologii w szpitalu im. Orłowskiego w Warszawie. Od 2013r. dyplomowany doradca laktacyjny.