Picie kawy w ciąży i podczas karmienia piersią

Tagi

, , ,

Picie kawy w ciąży i podczas karmienia piersią

Z kawą wiąże się wiele mitów, zwłaszcza gdy temat obraca się wokół kobiety w ciąży lub podczas laktacji. Niektórzy uważają ją za używkę, której trzeba się wystrzegać. Inni przedstawiają w samych superlatywach. Tak, jak to w żywieniu bywa, nic nie jest tylko białe lub czarne.

Kawowy rytuał

W nawykach wielu osób kawa zagościła na stałe. Nic dziwnego, pomaga w koncentracji i odprężeniu się, oraz ma wyjątkowy smak. Co w momencie kiedy kobieta zachodzi w ciążę lub karmi piersią?

Picie kawy w okresie ciąży i laktacji jest bezpieczne, jednak według wielu instytucji, kobiety w tym stanie powinny ograniczyć spożycie kofeiny do maksymalnie 300 mg dziennie. Ilość ta odpowiada ok. 3 filiżankom kawy lub 6 filiżankom herbaty (1). Można znaleźć także rekomendacje, które mówią o 200 mg kofeiny dziennie. Należy jednak pamiętać, żeby napary nie były zbyt mocne.

Kawa w nadmiernych ilościach

Większość osób pamięta chociaż jedną sytuację, kiedy wypiło się zbyt dużą ilość kawy w ciągu dnia. Rozdrażnienie zamiast poprawy koncentracji, kołatanie serca, nerwowość, problemy trawienne. Nic w nadmiernej ilości nie będzie wspierało pracy organizmu, a już w szczególności w okresie ciąży i laktacji.

Bezsenność lub kłopoty z zasypianiem to częste przypadłości wśród kobiet ciężarnych. Jeśli problem dotyczy również Ciebie, zrezygnuj z wieczornego picia kawy. Zastąp ją melisą lub kubkiem ciepłego mleka oraz spróbuj się zrelaksować. Powinno to zdecydowanie polepszyć jakość snu.

Nadmiar kofeiny w diecie kobiety ciężarnej może przyczyniać się do zwiększonego ryzyka małej masy urodzeniowej dziecka, poronienia, porodu przedwczesnego (2, 3). Ze względu na to, że kofeina też przedostaje się wraz z mlekiem matki, zaleca się w trakcie laktacji kontrolowanie jej spożycia (4). Nie oznacza to jednak, że trzeba całkowicie z niej zrezygnować. Maksymalne stężenie kofeiny pojawia się w krwi około godzinę po spożyciu kawy. Jeśli odpowiednio zaplanujesz wypicie filiżanki kawy w stosunku do pory karmienia, nie powinna mieć ona negatywnego wpływu na malucha.

Ile kofeiny znajduje się w kawie i innych produktach?

  • Kawa rozpuszczalna – 75 mg w filiżance o pojemności 190 ml
  • Kawa parzona – 85 mg w filiżance o pojemności 190 ml
  • Herbata parzona – 50 mg w filiżance o pojemności 190 ml
  • Napoje energetyzujące z dodatkiem kofeiny lub guarany – 28-87 mg w szklance o pojemności 250 ml
  • Napoje typu cola – 8-53 mg w szklance o pojemności 250 ml
  • Czekolada – 5,5 – 35,5 mg w tabliczce 50 g (5)

Kawę (w tym także kofeinę) można znaleźć w produktach cukierniczych (wyroby z czekoladą, ciasta kawowe, ciasteczka, batoniki), jogurtach kawowych, cukierkach, niektórych lekach.

Wybierając kawę warto zwrócić uwagę na skład. Jeśli jest to w 100% Arabica, to zawiera mniej kofeiny, jest także delikatniejsza w smaku. Robusta jest natomiast wyrazista w smaku a co za tym idzie, zawiera więcej kofeiny.

A herbata?

W Polsce jesteśmy przyzwyczajeni do picia głównie czarnej herbaty (jest ona źródłem teiny i jej też nie powinno się pić w nadmiernych ilościach). Warto oprócz czarnej herbaty wypróbować niektórych ziołowych herbat. Przykładowo, herbata z pokrzywy jest cennym źródłem żelaza w diecie, a u kobiet ciężarnych nie jest prosto uzupełnić dietę w ten składnik. Dodatkowo, napar z pokrzywy zalecany jest osobom, które mają problem z zatrzymywaniem wody w ogranizmie. Napar z imbiru albo melisa pomaga w pozbyciu się mdłości. 

Kawa zbożowa – zdrowa alternatywna dla tradycyjnej kawy

Jeśli uwielbiasz kawę, ale niestety w trakcie ciąży masz nudności od jej zapachu, spróbuj kawy zbożowej. Ma delikatniejszy aromat i smak. Warto uwzględnić ją w diecie, ponieważ jest to dodatkowe źródło ważnych składników mineralnych. Zawiera wapń, cynk, magnez i żelazo.

Woda zamiast kawy?

Jeśli po kilku godzinnym śnie nadal czujesz się zmęczona, to m.in. dlatego, że rano spada poziom nawodnienia organizmu. Wiele osób odczuwa zwiększone zmęczenie z rana i spadek koncentracji w ciągu dnia, co spowodowane jest właśnie niedostatecznym spożyciem płynów w ciągu doby. Możesz temu przeciwdziałać. Dobrym nawykiem będzie odpowiednie kontrolowanie podaży płynów (w ciąży i w trakcie laktacji zwiększa się zapotrzebowanie!). Warto rozpocząć dzień od wypicia szklanki wody. Wprowadzenie większej ilości wody do naszej diecie z pewnością będzie dobrym pomysłem. Jeśli z jakiś przyczyn nie chcesz, nie możesz (np. problemy ze zgagą, nudnościami) pić kawy, a często czujesz się zmęczona, pamiętaj tym bardziej o codziennej odpowiednim piciu wody! Z pewnością będzie dla Ciebie pomocna.

Prawidłowe spożycie płynów a także odpowiednio zbilansowana dieta zmniejszy problemy z zatrzymywaniem wody w organizmie.

Nie popijaj posiłków bogatych w żelazo kawą i herbatą!

Zasada ta dotyczy szczególnie posiłków, które są bogate w żelazo. Związki, które występują w kawie i herbacie będą zmniejszały wchłanianie się żelaza z przewodu pokarmowego. Tak samo nie powinno się jeść razem produktów o dużej zawartości wapnia i żelaza. Przykładowo jeśli często jesz kanapkę z wędliną (źródło żelaza) z żółtym serem (źródło wapnia), dobrym pomysłem będzie zamiana żółtego sera w kanapce na warzywo (np. pomidora), jako źródło witaminy C, która wspomoże wchłanianie żelaza. ­

Oczywiście, nie znaczy to, że absolutnie nigdy nie można popić kolacji herbatą, śniadania kawą, zjeść kanapki z szynką i serem. Oczywiście, że można tylko najlepiej jeśli nie będzie się robiło tego często, bo jak wspomniałam wyżej, nawyk ten będzie prowadził do pogorszenia wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego.

Kawa – zdrowa czy niezdrowa?

Kawa to także źródło antyoksydantów, inaczej przeciwutleniaczy. Neutralizują one działanie wolnych rodników, które uszkadzają komórki. Najwięcej wartościowych związków znajduje się w świeżo zmielonych ziarnach kawy.

Spożycie kawy może zmniejszać ryzyko: cukrzycy typu 2 (6), choroby Parkinsona u mężczyzn (7), niektórych nowotworów, w tym jamy ustnej i gardła (8), a także innych chorób.

Kawa to także kosmetyk!

Wiele kosmetologów docenia jej właściwości. Można przygotowywać z niej peelingi, maseczki, a także płukanki na włosy.

Czy rezygnować z picia kawy w czasie ciąży?

Nie ma rekomendacji, które zalecałyby całkowitą rezygnację z kawy. Jeśli wcześniej nie piłaś kawy, to okres ciąży i karmienia piersią nie jest idealnym momentem na eksperymenty we wprowadzaniu produktów bogatych w kofeinę. Natomiast jeśli wcześniej piłaś kawę i chciałabyś to kontynuować, pamiętaj, żeby przygotowywać słabsze napary oraz obserwować reakcje swojego organizmu.

Okres ciąży jest ostatnim momentem przed urodzeniem dziecka, kiedy można pozwolić sobie na chwilę spokoju. Jeśli masz dłuższą chwilę dla siebie, warto ją wykorzystać na relaks. Latem możesz wypić mrożoną kawę z kostkami lodu i mlekiem. W okresie jesiennym i zimowym możesz urozmaicić czas pijąc dyniową kawę z dodatkiem korzennych przypraw. Możesz też spróbować kawy z musem malinowym lub dodatkiem masła orzechowego. Pamiętaj tylko, żeby były to słabe napary i nie występowały zbyt często w ciągu dnia.


  1. Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka1 , Joanna Rachtan-Janicka2 , Aleksandra Wesołowska3 , Piotr Socha: Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie zaleceń żywieniowych dla kobiet w okresie laktacji, STANDARDY MEDYCZNE/PEDIATRIA 2013 T. 10 265-279
  2. Grosso L.M., Triche E.W., Benowitz N.L., Bracken M.B.: Prenatal caffeine assessment: fetal and maternal biomarkers or self-reported intake? Ann. Epidemiol. 2008, 18, 172-178
  3. Horzić D., Komes D., Belscak A.: The composition of polyphenols and methylxanthines in teas and herbal infusions. Food Chem. 2009, 115, 441- 448.
  4. American Academy of Pediatrics Committee on Drugs. Transfer of drugs and other chemicals into human milk. Pediatrics 2001, 108, 776-789.
  5. http://www.izz.waw.pl/pl/eufic?id=123
  6. Rachel Huxley, DPhil; Crystal Man Ying Lee, PhD; Federica Barzi, PhD; Leif Timmermeister: Coffee, Decaffeinated Coffee, and Tea Consumption in Relation to Incident Type 2 Diabetes Mellitus, Arch Intern Med. 2009;169(22):2053-2063
  7. Alberto Ascherio, Marc G. Weisskopf1, Eilis J. O’Reilly1, Marjorie L. McCullough: Coffee Consumption, Gender, and Parkinson’s Disease Mortality in the Cancer Prevention Study II Cohort: The Modifying Effects of Estrogen Am. J. Epidemiol. (2004) 160 (10):977-984.
  8. Stacy Simon: Coffee May Reduce Risk of Oral Cancer, 2012
avatar

mgr Iwetta Majewska, dietetyk

Dietetyk kliniczny, absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Obecnie pracuje w przychodni medycznej. Koordynowała i tworzyła materiały z zakresu żywienia kobiet w ciąży, karmiących i dzieci do 3 roku życia. Do życia podchodzi z pasją, jest także fotografem. Wolne chwile uwielbia spędzać aktywnie, np. jeżdżąc na rowerze.