Produkty niepolecane w diecie ciężarnych

Produkty niepolecane w diecie ciężarnych

Prawidłowo zbilansowana dieta kobiety ciężarnej, pełna witamin i składników mineralnych, skomponowana z produktów świeżych i dobrej jakości, zapewnia zdrowy życiowy start nowo narodzonemu dziecku. Świadomy wybór odpowiedniej żywności oraz unikanie zakazanych produktów spożywczych, to elementy komponowania diety. Przyszłej mamie potrzebne są jedynie informacje, o bezpieczeństwie spożywania niektórych potraw. Przedstawiamy krótką listę żywności, którą należy ograniczać lub unikać jej spożywania.

Alkohol

Alkohol to jeden z produktów wzbudzających większe kontrowersje, gdy myślimy o okresie ciąży i laktacji. Do tej pory nie poznano dawki alkoholu, które nie zagrażałaby rozwojowi płodu. Oznacza to, że nadal nie wiemy, czy istnieje bezpieczna ilość alkoholu, której wypicie gwarantowałoby brak powikłań w postaci wad rozwojowych. Wiadomo jednak, że każda dawka alkoholu przedostaje się z krwi matki do płodu. Lekarze odradzają picie napojów alkoholowych. Istnieje też grupa ginekologów-położników, którzy nie mają nic przeciwko okazjonalnej lampce wina, podkreślając, że najważniejszy jest umiar i zdrowy rozsądek. Jedno jest pewne, jeśli z jakiegokolwiek powodu kobiecie ciężarnej zdarzyło się wypić trochę alkoholu (np. zanim dowiedziała się o ciąży, lub przy zjedzeniu czekoladki z likierem) to nie powinna tego roztrząsać i się zamartwiać. Ważne jest, aby błędy żywieniowe korygować i zadbać o dobre samopoczucie. Czym grozi picie alkoholu w ciąży? Ryzyko związane z nadmiernym piciem, to przede wszystkim możliwość wystąpienia tzw. Płodowego Zespołu Alkoholowego (FAS) pod postacią wielu ciężkich wad rozwojowych. Do skutków FAS zalicza się opóźnienie w rozwoju psycho-motorycznym, nieprawidłowe wykształcenie się narządów oraz niską i skrajnie niską masę urodzeniową. W okresie dorastania, u dzieci z FAS częściej obserwuje się problemy z koncentracją, obniżoną zdolność uczenia się i zapamiętywania, zaburzenia w relacjach interpersonalnych.

Sery pleśniowe (z mleka niepasteryzowanego)

Do produktów niezalecanych do spożywania przez kobiety ciężarne zalicza się m.in. sery pleśniowe. To w nich znajdować może się bakteria Listeria monocytogenes, która wywołuje chorobę zwaną Listeriozą. Bakteria obecna może być w mleku niepasteryzowanym, z którego powstaje większość serów pleśniowych. U zdrowych, dorosłych ludzi zakażenie bakterią daje objawy podobne do grypy. Jednak listerioza jest szczególnie niebezpieczna dla rozwijającego się w brzuchu mamy dziecka. Listerioza zaburza prawidłowy rozwój płodu. Może prowadzić do poronienia, przedwczesnego porodu lub zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u noworodka. Jeśli przyszła mama ma ogromną ochotę na danie z dodatkiem sera pleśniowego, to powinna poddać go obróbce termicznej tzn. zagotować lub zapiec. Na szczęście, w Polsce praktykuje się raczek produkcję serów pleśniowych z mleka pasteryzowanego.

Surowe ryby i mięso

Spożywanie surowego mięsa, owoców morza bądź ryb wiąże się z ryzykiem zakażenia Toksoplazmozą lub Listeriozą. Chorobotwórcze drobnoustroje namnażają się na surowych produktach dość szybko. Szczególnie zakazane są tatar, krwisty befsztyk oraz wołowe carpaccio. Uwagę należy zwrócić także na półsurowe produkty mięsne, pasztety i wędliny. Do zakażenia pasożytem Toxoplasma gondii może dojść także po zjedzeniu nieumytych warzyw lub owoców oraz po wypiciu niepasteryzowanego mleka. U zdrowych kobiet, z wydolnym systemem immunologicznym, możliwy jest bezobjawowy przebieg choroby. Symptomy toksoplazmozy przypominają grypę lub zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.Ryzyko ciężkich powikłań występuje w szczególności u kobiet ciężarnych, gdzie szanse na wewnątrzmaciczny transfer zakażenia rosną wraz z wiekiem ciąży. Przeniesienie drobnoustrojów na płód wiąże się z tzw. toksoplazmozą wrodzoną, a ta z prawdopodobieństwem wad układu nerwowego lub śmiercią dziecka. Nie tylko surowe mięso jest niebezpieczne. Szkodliwe są także wędzone ryby i wędliny. Produkty wędzone są źródłem rakotwórczych nitrozoamin, toksycznych dla płodu. Co więcej, zawierają sporą dawkę soli.

Nadmiar kawy

Kobiety ciężarne nie mają obowiązku rezygnować z picia kawy. Warto jednak ograniczyć się do 2-3 filiżanek. Napój kawowy pity w umiarkowanych ilościach nie ma negatywnego wpływu na zdrowie. Jego przedawkowanie niesie przykre konsekwencje np. drżenie mięśni, rozdrażnienie, nadmierna ekscytacja oraz przyspieszone bicie sera. Nadmiar kofeiny wiązać się może z bezsennością. Z tego powodu korzystna wydaje się zamiana kawy na wersję bezkofeinową. Nie różnią się one smakiem i można je przygotowywać na te same sposoby. Dodatkową zaletą kawy bezkofeinowej jest mniejsze ryzyko podrażnienia żołądka.

Surowe jajka

Kobietom ciężarnym zaleca się unikanie spożywania surowych lub częściowo ugotowanych jajek, ze względu na możliwe zakażenie bakteriami salmonelli. Wysoka temperatura niszczy pałeczki salmonelli. Nie ma więc obaw, gdy białko i żółtko jaja całkowicie się zetną. Z tego powodu dozwolone jest spożywanie jaj ugotowanych na twardo, jajecznicy oraz jaj sadzonych ze ściętym żółtkiem. Pasteryzacja zabija bakterie salmonelli, więc spożywanie produktów zawierających w składzie jajka jest bezpieczne. Zaleca się unikanie potraw lub dodatków mogących zawierać surowe lub półsurowe jajka np. sosy (np. berneński, holenderski), domowy majonez, lukier domowej roboty, sernik na zimno czy domowy krem Custard.

Tłuszcze trans

Poza wymienionymi produktami, warto unikać żywności wysoko przetworzonej, oraz bogatej w tłuszcze nasycone i typu trans, jak słodycze i żywność fast-food. Są to niepotrzebne źródła pustych kalorii, pełne cukru lub soli. Do niezalecanych produktów zaliczają się również czarne, mocne herbaty oraz napoje typu cola.

avatar

Joanna Wajcowicz

z wykształcenia położna i licencjonowany dietetyk. Absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Ukończyła studia podyplomowe z seksuologii klinicznej. Zainteresowana przede wszystkim żywieniem kobiet ciężarnych i karmiących piersią oraz problemem aktywności seksualnej kobiet w okresie okołoporodowym. Prywatnie pasjonatka vlogów i zagadnień e-marketingu.